Column Jeroen Sterk van Ludwig & Van Dam:

Verkoop franchise-onderneming vanwege concurrentiebeding: Schijnconstructie of niet?

Franchisenemers die niet door willen of kunnen met de franchise-onderneming ervaren het al dan niet geldige concurrentiebeding als blok aan het been. Zelf doorgaan zonder franchise is dan risicovol. Geldt het beding nu wel of niet? De uitkomst van een kostbare procedure is niet zelden onzeker. Een oplossing kan dan zijn de onderneming formule-vreemd te verkopen aan een ander die zonder samenwerking met de franchisegever dezelfde activiteiten voorzet. Recentelijk hebben het Hof Arnhem (ECLI:NL:GHARL:2018:3128) en de Rechtbank Overijssel (ECLI:NL:RBOVE:2018:3489) zich uitgelaten over de vraag of die verkoop als schijnconstructie moet worden aangemerkt ter ontduiking van het concurrentiebeding.

In het geval van een Bruna ondernemer werd overtreding van het concurrentiebeding wel aangenomen omdat na de verkoop nog steeds sprake was van “betrokkenheid” bij de opvolgende onderneming. In het geval van de pellet-kachel-formule JustFire werd overwogen dat het enkele feit dat de ex-levenspartner met wie de ex-franchisenemer nog steeds contact had, maar de verkoop van kachels geheel voor eigen risico en rekening voortzette, nog niet maakte dat sprake zou zijn van een schijnconstructie. Oftewel er werd geen betrokkenheid  bij de opvolgend onderneming aangenomen. Die betrokkenheid is dus de beoordelingsmaatstaf.

Agentuur

In het laatste geval werd overigens eveneens overwogen dat bij een vordering tot nakoming van het concurrentiebeding ook mee kan wegen dat de franchisegever het initiatief tot de beëindiging neemt. De ex-franchisenemer van JustFire zag zich namelijk geconfronteerd met een nogal abrupte ontbinding.
Tenslotte overweegt de Rechtbank Overijssel dat het bemiddelen in de verkoop van kachels voorshands tevens valt aan te merken als agentuur. In tegenstelling tot franchise, is agentuur een wel in de wet benoemde overeenkomst. Hiervoor gelden zowel regels voor beëindiging alswel het concurrentiebeding. Dat beding komt namelijk te vervallen bij onregelmatige beëindiging door de franchisegever/principaal.

Formule vreemde verkoop van de franchise-onderneming is aldus een serieuze optie bij beëindiging van de franchiseovereenkomst.

Mr. Jeroen Sterk, Ludwig & Van Dam

Bron: Franchise+

Column Ludwig & Van Dam: Positie franchisenemers bij herstructurering franchisegever

Column Ludwig & Van Dam: Positie franchisenemers bij herstructurering franchisegever

Franchisenemers dienen door de franchisegever vooraf adequaat en ruimhartig geïnformeerd te worden over de inhoud en consequenties van (nadere) afspraken die de franchisegever maakt over een voorgenomen herstructurering van de franchisegeversorganisatie, zo is onlangs bepaald in rechte.

Bij de interne franchisegeversorganisatie kunnen soms ingrijpende wijziging in de structuur en de governance doorgevoerd worden. Het gaat dus niet alleen om veranderingen in de merkstrategie, maar ook bijvoorbeeld ten aanzien van de (collectieve) inkoopvoorwaarden en de verstrengeling van belangen met inkooporganisaties of concurrenten. Eén en ander kan tot gevolg hebben dat er voor franchisenemers een hoop zal gaan veranderen.

Herstructurering franchiseformule

Onlangs speelde de volgende zaak. Een franchisegever van een doe-het-zelf formule was op zoek naar draagvlak bij haar franchisenemers voor haar herstructureringsplannen. Aanvankelijk was er onvoldoende draagvlak voor de beoogde herstructurering. Toen de franchisegever haar herstructureringsplannen wilde aanpassen, was de vraag voor diverse franchisenemers wat de aanpassingen zouden zijn. Deze vragen werden naar het oordeel van de franchisenemers echter onvoldoende beantwoord. De franchisegever zette de herstructurering door, maar de franchisenemers legden zich daar niet bij neer. Het kwam tot een rechtszaak. Bij die gelegenheid heeft het gerechtshof de plicht van de franchisegever onderstreept om in dergelijke situaties tijdig en vooraf haar franchisenemers ruimhartig en adequaat te informeren over de gewijzigde herstructureringsplannen.

Uit andere rechtspraak blijkt ook dat franchisenemers bij reorganisaties binnen de organisatie van de franchisegever onder omstandigheden ruimhartig en adequaat geïnformeerd dienen te worden. In veel gevallen neemt de franchisenemersvereniging of franchiseraad dit op zich. Natuurlijk is dat een goede zaak. De collectieve belangen van de franchisenemers dienen dan wel parallel aan de individuele belangen te zijn. De individuele franchisenemers zouden hoe dan ook voor zichzelf moeten bepalen wat hun eigen juridische positie is.

Franchisenemers doen er goed aan om alert te zijn, in gesprek te blijven met de franchisegever en de vragen en antwoorden over en weer zo goed mogelijk schriftelijk te documenteren. Mocht er achteraf toch sprake blijken te zijn van een misverstand of onduidelijkheid, dan kan aan de hand van het gedocumenteerde vast teruggevonden kunnen worden of van adequate en ruimhartige informatievoorziening sprake is geweest.

Alex Dolphijn – Franchiseadvocaat

Ludwig & Van Dam Franchise advocaten, franchise juridisch advies

BEL GRATIS DE FRANCHISENEMERSLIJN

Bart van der Schoot in bestuur BVFN

FranchiseAdviseur Bart van der Schoot (47) treedt toe tot het bestuur van de BVFN. Hij hoopt de branchevereniging nog verder te kunnen professionaliseren. “Het speelveld binnen franchise verandert en de BVFN verandert natuurlijk mee.”

Van der Schoot, directeur/eigenaar van De FranchiseAdviseur, heeft al ruim twintig jaar ervaring in de franchisebranche. Hij volgt advocaat Derk van Dam op (Ludwig en Van Dam Advocaten), die uittreedt uit het bestuur. “De BVFN streeft naar een goed en gelijk speelveld tussen franchisenemers en franchisegevers. Niet ‘wij’ tegen ‘zij’, maar balans en samenwerking. Helaas is die balans er niet altijd, franchisenemers die zich verenigen staan gezamenlijk sterker. Ik heb er veel zin in om de BVFN de komende tijd nog verder te professionaliseren en franchisenemers te helpen met hun vraagstukken.”

Over de BVFN

De BVFN, opgericht in 2014, is een overkoepelend orgaan dat de belangen van zo’n tweeduizend franchisenemers behartigt. Leden komen uit alle gelederen van franchise, van supermarkten tot retail en dienstverlening. “De BVFN zorgt voor evenwicht tussen franchisegevers en – nemers”, vertelt Van der Schoot. “Wij willen een professionele gesprekspartner zijn en waarde toevoegen voor de verschillende aangesloten formules. Het speelveld in franchise verandert door allerlei ontwikkelingen die elkaar snel opvolgen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de opkomst van webshops, diepere prijsacties en de Nederlandse Franchise Code. Van der Schoot kent deze ontwikkelingen en wil dat de leden hiervan beter op de hoogte zijn en hun rechten en plichten beter kennen.” De BVFN is onafhankelijk en is de enige algemene vereniging van franchisenemers in Nederland.

Bron: De Nationale Franchise Gids

 

Intervieuw: franchisegevers handelen steeds vaker uit macht

Belangenbehartiger Fred van Herk gaf een interview aan SC.

Dit artikel, met de titel “Franchisegevers handelen steeds vaker uit macht” is gepubliceerd op 6 juni 2017.

Het hele artikel leest u hier.

Nieuwsbrief 22 juli 2016

Geachte leden,

In deze nieuwsbrief treft u aan een door mr. M. Munnik geschreven artikel naar aanleiding van een kort geding vonnis d.d. 7 juli jongstleden, alsmede een enquête van de zijde van Fanchise+ betreffende uw ervaringen als franchisenemer.

Arbitragebeding mag franchisenemer niet benadelen: vernietiging.

Mr. Maaike Munnik – Franchiseadvocaat

Het voeren van een procedure is al kostbaar genoeg, laat staan als je deze (arbitrage)procedure ook nog eens in het buitenland moet voeren en/of naar een ander recht dan het Nederlandse recht. Ondanks deze bezwaren is hier toch sprake van bij een grote internationaal opererende franchiseorganisatie. De rechtskeuze, opgenomen in de franchiseovereenkomst, is bepaald op grond van gemak voor de franchisegever of zelfs ten behoeve van het afschrikken van franchisenemers tot het opstarten van een procedure. Voormelde situatie is aan de rechter voorgelegd ter toetsing om te bezien of dit dusdanig onredelijk is dat afgeweken dient te worden van de in Nederland geldende en centraal staande contractsvrijheid.

Reeds eerder is door het Hof Amsterdam geoordeeld dat een dergelijke bepaling in een franchiseovereenkomst, in dit geval een arbitrage procedure in New York naar Liechtensteins recht, onder omstandigheden nietig is. Ook de Rechtbank Den haag heeft zich bij dit oordeel aangesloten in een vergelijkbare uitspraak. Vorige maand kwam opnieuw een dergelijke kwestie in kort geding aan de orde bij de rechter van Amsterdam. In deze kwestie is eveneens sprake van een te voeren arbitrageprocedure in New York, waarbij Nederlandse recht van toepassing is. Het feit dat de procedure door middel van arbitrage in New York gevoerd dient worden is echter doorslaggevend.

Bijzonder is dat aansluiting wordt gezocht bij de voor particulieren geldende wettelijke bepalingen ten aanzien van de mogelijkheid tot vernietiging van onredelijke bezwarende contractuele bepalingen. Deze bepalingen zijn in beginsel niet van toepassing op bedrijven, dus ook niet op de franchisenemer. Geoordeeld wordt echter dat de positie van de franchisenemer voldoende vergelijkbaar is met die van een consument, zodat de betreffende wetsartikelen van invloed zijn op de toetsing of sprake is van een onredelijk bezwarende bepaling een ook worden toegepast.

Als relevante omstandigheden om te oordelen of sprake is van een onredelijk bezwarende bepaling voor de franchisenemer worden door de rechter genoemd dat de franchisenemer de economisch zwakkere partij is en dat de franchisenemer aanzienlijk belast wordt in termen van geld, tijd en energie om voor een procedure naar de Verenigde Staten te moeten afreizen. Het voeren van de procedure via een conference call wordt door de rechter niet als een afdoende oplossing bezien, een conference call kan niet gelijk worden gesteld aan een mondelinge zitting. Ook het voeren van de procedure in het Engels wordt als belasting gezien van de franchisenemer. Nu veelal sprake is bij internationaal opererende organisaties van vestiging van de franchisegever in het land van franchisenemer kan ook dit niet als rechtvaardigingsgrond worden bezien, dit alles zorgt voor onevenredigheid tussen franchisegever en franchisenemer.

Een geslaagd beroep op de vernietiging zorgt ervoor dat franchisenemer niet een dure procedure hoeft te voeren in New York maar zijn procedure kan aanbrengen bij de rechter in Nederland. Per geval zal elke keer weer beoordeeld worden of het betreffende arbitragebeding vernietigd kan worden, nu voor de hand ligt dat de franchisegever altijd een beroep zal doen op de onbevoegdheid van de Nederlandse rechter.

Wat speelt er bij de franchisenemers?

Als Franchise+ willen we graag weten wat het verhaal van de franchisenemer is en waar zij tegen aan lopen in de praktijk. Hoe tevreden zijn ze met de franchisegever en de formule? Met welke vragen kunnen zij niet terecht bij hun franchisegever?
Om achter deze vragen te komen willen wij u graag vragen om de enquête in te vullen en uw ervaringen met ons te delen.
Het invullen van deze enquête kunt u anoniem doen en kost u maximaal 5 minuten. Wanneer u de enquête invult, kunt u aan het eind uw gegevens achterlaten om het vakblad Franchise+ een jaar gratis te ontvangen en kans te maken op 1 van de 5 VVV bonnen ter waarde van € 50,-!
Vul de enquête nu in! https://nl.surveymonkey.com/r/5FTX7PM

Mr. M. Munnik – Franchiseadvocaat
Ludwig & Van Dam Franchise advocaten, franchise juridisch advies.

Nieuwsbrief 6 maart 2015

Geacht lid van de BVFN,

Inmiddels is het weer de hoogste tijd dat u iets van uw Belangenvereniging verneemt. De ontwikkelingen staan namelijk niet stil. In het hiernavolgende verneemt u in kort bestek een en ander daaromtrent.

Algemene Ledenvergadering 26 januari 2015

Zoals u weet vond op 26 januari jl. de eerste algemene ledenvergadering van de BVFN plaats. Naast de gebruikelijke verslaglegging over het afgelopen verenigingsjaar, werd daarin tevens stilgestaan bij diverse actuele ontwikkelingen in franchiseland en werd de rol van de BVFN in die ontwikkelingen nader besproken. De oplettende lezer heeft te dien aanzien overigens reeds kunnen kennisnemen van het BVFN artikel in het vakblad Franchise+.
Tijdens de ALV is ook een bestuurswisseling voltrokken en bekrachtigd. Wegens toenemende zakelijke verplichtingen heeft de heer H. Holtkamp, franchisenemer van De Hypotheker, moeten besluiten zijn bestuurslidmaatschap te beëindigen. In zijn plaats is genoemd als bestuurslid echtgenote, mevrouw Emily Holtkamp.
Ook zij is werkzaam binnen de Hypotheker-organisatie en heeft als oud Albert Heijn franchisenemer grote bekendheid met de Ahold franchiseconcepten. Daarnaast was zij tot voor kort werkzaam als docente bedrijfseconomie in het hoger onderwijs, en als zodanig derhalve buitengewoon geschikt als BVFN bestuurder.

Activiteiten

Het ledental van de BVFN groeit gestaag. Ook voor het overige timmert de BVFN fors aan de weg. Op regelmatige basis zit de BVFN onder meer aan tafel met de belangrijkste organisaties in de franchisebranche, waaronder de Nederlandse Franchise Vereniging. In herinnering zij nog maar eens geroepen dat de Nederlandse Franchise Vereniging de BVFN als een serieuze gesprekspartner ziet en sterk hecht aan goede onderlinge contacten, vanzelfsprekend ten goede komend aan franchising in den brede.

Ook met de door het Vakcentrum geïnitieerde organisatie FaNed vindt overleg plaats. Het belangrijkste doel daarvan is voorshands te verzekeren dat beide organisaties elkaar versterken en niet tegenwerken, met wederom de belangen van franchisenemers in Nederland als leidraad. Voor het komend jaar worden door de BVFN diverse activiteiten gepland. Ook wordt gewerkt aan het samenstellen van diverse voordelen voor u als lid. Binnen afzienbare termijn ontvangt u daar nadere informatie over.

Tot slot

De behoefte aan de behartiging van belangen van franchisenemers blijkt onverminderd groot. De continue stijging van het ledental van de BVFN laat dat zien, alsmede de behoefte van diverse externe partijen om met de BVFN in overleg te treden. Te dien aanzien zal het bestuur de komende tijd de nodige activiteiten ontplooien. U zult daar periodiek door middel van nieuwsbrieven als de onderhavige van op de hoogte worden gehouden.

Namens het bestuur van de BVFN

R. Rodenburg
Voorzitter